Artikel


Medea fascineert toeschouwers al meer dan 2500 jaar. Logisch, want dit klassieke toneelstuk over een moeder die haar kinderen vermoordt, spreekt nog steeds tot de verbeelding. Toch wordt het in de versie van het Nationale Toneel nooit echt intens.

Het toneel heeft veel weg van een uitgestorven woestijn, waar je via een spiegelwand op neer kijkt. In deze barre omgeving speelt het verhaal van Medea zich af, een Griekse tragedie met een grote ‘T’. Dit decor, het dreigende geluid van didgeridoos en stemmige videobeelden vormen een betoverend en onheilspellend geheel.

Alles is in huis
Het verhaal wordt sfeervol verteld door topacteurs als Ariane Schluter (bekend van de film Ober), Peter Blok (Cloaca) en Peter Bolhuis (Waar is het Paard van Sinterklaas?). Tel daarbij op dat de regie in handen is van Johan Doesburg, die ook artistiek leider is van het Nationale Toneel en al meer dan vijfenveertig stukken succesvol regisseerde, en alle ingrediënten voor een oerschreeuw van een voorstelling lijken aanwezig.

Onderkoeld en veilig
Helaas. Zo dreigend als het decor overkomt, zo braafjes blijft lange tijd het spel. Doesburg zegt geïnteresseerd te zijn in ‘het fundamentalisme van Medea’. Toch maakt hij van haar geen verwoestend schepsel, maar een berekenende vrouw. Ze tiert, smeekt, aarzelt en vergiftigt , maar in de handen van Schluter verliest ze nooit de controle. De onderkoelde spanning die in de dialogen tussen haar en Jason (een sterke Peter Blok) sluimert, is spannend om naar te kijken, maar Medea mist uitbarstingen van oprechte emoties. Hierdoor blijft het gruwelijke thema, hoewel mooi weergegeven, op een veilige afstand.

Geen pieken
Eigenlijk doet Medea weinig écht fout. De voorstelling is smaakvol en verveelt geen moment. Wat mist zijn de pieken en een sterke eindsprint. Jammer, want de pijn en wanhoop van dit eeuwenoude stuk kunnen tot een overrompelende ervaring leiden. Het is allemaal prachtig om naar te kijken, maar er ontbreekt één ding: instinct.

Medea – Het Nationale Toneel
t/m 24/1/2009
Diverse locaties in Nederland
www.nationaletoneel.nl

Een levend standbeeld is op weg naar zijn werk. Verderop wordt iemands kaartje voor een benefietconcert gestolen en sterft een zakenman in een eenzame dood in een steegje. Welkom in Sing for Darfur.

De film Sing for Darfur werd in een recordtijd opgenomen met een minimaal budget. Het doel van het project: bewustzijn creëren over ‘ons’ en ‘Darfur’. Gelukkig wordt het nergens een veredeld Novib-spotje: het is een onderhoudende film geworden die eerder subtiel confronterend is dan prekerig.

Darfur bij de Kapper
Sing for Darfur werkt omdat het ‘ons’ laat zien en hoe westerse landen zich verhouden tot de rest van de wereld. In de vorm van een soort lange videoclip wordt een groep mensen in Barcelona gevolgd, die de aanloop naar een groot benefietconcert allemaal anders beleven.

Pijnlijke spiegel

De personages worstelen met kleine, dagelijkse conflicten, zijn op weg naar school, of laten hun haar doen bij de kapper. Intussen praten ze soms over problemen in Darfur, maar vaker over de dingen die hen écht bezighouden. Wie er ‘s avonds spelen op het benefietconcert is belangrijker dan het conflict zelf. Sing for Darfur houdt de kijker zo een vaak komische, maar ook pijnlijke spiegel voor, zonder antwoorden te bieden.

Melodramatisch is niet erg

De film heeft geen overkoepelend verhaal en geen duidelijke conclusie, maar door het hoge tempo en de grote diversiteit aan beelden, muziek en verhalen verveelt Sing for Darfur geen moment. Jammer alleen dat de makers zich niet hebben kunnen inhouden om aan het eind tóch nog even melodramatisch te worden, waardoor de film met een domper eindigt. Het is gelukkig niet genoeg voor een slechte nasmaak. De 75 minuten die eraan vooraf gaan zijn daar simpelweg te boeiend voor.

Sing for Darfur
Regie: Johan Kramer (e.a.)
Gezien op het Nederlands Film Festival 2008